Kê khai sức khỏe sai khi mua bảo hiểm nguy hiểm thế nào?

Kê khai sức khỏe là bước rất quan trọng khi tham gia bảo hiểm. Nếu kê khai thiếu, sai hoặc che giấu bệnh sử, khách hàng có thể gặp rủi ro lớn khi yêu cầu chi trả quyền lợi sau này.

Vì sao kê khai sức khỏe lại quan trọng khi mua bảo hiểm?

Khi tham gia bảo hiểm nhân thọ hoặc bảo hiểm sức khỏe, một trong những bước quan trọng nhất là kê khai thông tin sức khỏe. Đây là cơ sở để doanh nghiệp bảo hiểm đánh giá rủi ro, quyết định có chấp thuận bảo hiểm hay không, chấp thuận theo điều kiện bình thường hay cần loại trừ, tăng phí, trì hoãn hoặc từ chối bảo hiểm.

Nhiều khách hàng thường xem nhẹ bước này. Có người nghĩ rằng chỉ cần ký hợp đồng và đóng phí là sẽ được bảo vệ. Có người lại ngại khai bệnh vì sợ bị từ chối. Cũng có người nghe lời khuyên sai rằng “khai ra bệnh thì khó được duyệt, cứ không khai cho nhanh”.

Đây là suy nghĩ rất nguy hiểm.

Bảo hiểm là hợp đồng dựa trên sự trung thực của cả hai bên. Doanh nghiệp bảo hiểm phải giải thích rõ quyền lợi, điều kiện, điều khoản cho khách hàng. Ngược lại, khách hàng cũng cần cung cấp đầy đủ, trung thực các thông tin liên quan, đặc biệt là thông tin sức khỏe.

Kê khai sức khỏe sai là gì?

Kê khai sức khỏe sai không chỉ là cố tình nói dối. Trong thực tế, có nhiều dạng kê khai sai hoặc chưa đầy đủ.

Đó có thể là việc không khai bệnh đã từng mắc, không khai lần nằm viện trước đây, không khai kết quả khám bất thường, không khai việc đang dùng thuốc điều trị, không khai phẫu thuật cũ, hoặc trả lời “không” cho những câu hỏi sức khỏe mà thực tế là “có”.

Ví dụ, khách hàng từng phát hiện u tuyến giáp, từng có chỉ định theo dõi tim mạch, từng điều trị cao huyết áp, tiểu đường, viêm gan, rối loạn mỡ máu, bệnh dạ dày nặng, bệnh phụ khoa, bệnh tuyến vú hoặc từng phẫu thuật nhưng không kê khai trong hồ sơ yêu cầu bảo hiểm.

Cũng có trường hợp khách hàng không cố ý che giấu, nhưng vì nghĩ bệnh đã khỏi, bệnh nhẹ, bệnh lâu rồi hoặc “không quan trọng” nên bỏ qua. Tuy nhiên, trong bảo hiểm, việc thông tin đó có quan trọng hay không không nên do khách hàng tự quyết định.

Vì sao nhiều người kê khai thiếu hoặc kê khai sai?

Có nhiều lý do khiến khách hàng kê khai sức khỏe chưa đầy đủ.

Thứ nhất, khách hàng sợ bị từ chối bảo hiểm. Khi đã có bệnh sử, nhiều người lo rằng nếu khai thật thì doanh nghiệp bảo hiểm sẽ không chấp thuận. Vì vậy, họ chọn cách bỏ qua hoặc khai không đầy đủ.

Thứ hai, khách hàng chưa hiểu hậu quả. Nhiều người nghĩ rằng nếu hợp đồng đã được phát hành thì sau này chắc chắn sẽ được chi trả. Nhưng thực tế, khi có yêu cầu bồi thường hoặc chi trả, doanh nghiệp bảo hiểm vẫn có quyền thẩm định hồ sơ liên quan đến sự kiện bảo hiểm.

Thứ ba, khách hàng chủ quan với bệnh cũ. Có người từng nằm viện hoặc khám ra bất thường nhưng cho rằng “bệnh nhẹ”, “đã lâu rồi”, “không còn triệu chứng” nên không khai. Trong khi đó, các thông tin này có thể là yếu tố quan trọng để đánh giá rủi ro.

Thứ tư, quá trình tư vấn chưa kỹ. Nếu người tư vấn không giải thích rõ tầm quan trọng của kê khai sức khỏe, khách hàng có thể làm hồ sơ qua loa, ký nhanh mà chưa hiểu hết trách nhiệm của mình.

Dù lý do là gì, việc kê khai thiếu hoặc sai vẫn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi bảo hiểm sau này.

Kê khai sức khỏe sai nguy hiểm thế nào?

1. Có thể bị từ chối chi trả quyền lợi

Rủi ro lớn nhất là khi xảy ra sự kiện bảo hiểm, khách hàng hoặc người thân nộp hồ sơ yêu cầu chi trả nhưng bị từ chối.

Doanh nghiệp bảo hiểm có thể kiểm tra hồ sơ y tế, bệnh án, kết quả khám, lịch sử điều trị hoặc các thông tin liên quan. Nếu phát hiện khách hàng đã có bệnh sử hoặc dấu hiệu bệnh trước khi tham gia nhưng không kê khai đúng, doanh nghiệp bảo hiểm có thể xem xét việc từ chối chi trả theo quy định của hợp đồng.

Điều này đặc biệt nghiêm trọng với các quyền lợi lớn như tử vong, bệnh hiểm nghèo, thương tật toàn bộ vĩnh viễn hoặc chi phí điều trị cao.

2. Hợp đồng có thể bị hủy bỏ

Trong trường hợp bên mua bảo hiểm cố ý cung cấp thông tin không đầy đủ hoặc cung cấp thông tin sai sự thật nhằm giao kết hợp đồng để được bồi thường, trả tiền bảo hiểm, doanh nghiệp bảo hiểm có thể có quyền hủy bỏ hợp đồng theo quy định pháp luật và điều khoản hợp đồng.

Khi đó, quyền lợi bảo vệ có thể không còn như khách hàng kỳ vọng. Việc hoàn phí, khấu trừ chi phí hoặc xử lý hợp đồng sẽ tùy theo quy định pháp luật và điều khoản cụ thể của từng hợp đồng.

3. Gia đình có thể rơi vào khủng hoảng tài chính

Nhiều người mua bảo hiểm để bảo vệ gia đình khi rủi ro lớn xảy ra. Nhưng nếu kê khai sức khỏe sai khiến quyền lợi bị từ chối, kế hoạch bảo vệ đó có thể không còn tác dụng.

Ví dụ, người trụ cột gia đình tham gia hợp đồng bảo hiểm với số tiền bảo hiểm lớn, nhưng khi xảy ra biến cố, doanh nghiệp bảo hiểm phát hiện trước khi mua người này đã có bệnh sử quan trọng mà không kê khai. Nếu quyền lợi bị từ chối, gia đình có thể vừa mất người thân, vừa mất nguồn thu nhập, vừa không nhận được khoản tài chính như kỳ vọng.

4. Có thể phát sinh tranh chấp kéo dài

Khi có sự khác biệt giữa thông tin khách hàng đã kê khai và hồ sơ y tế thực tế, tranh chấp rất dễ xảy ra.

Khách hàng có thể cho rằng mình không cố ý giấu bệnh. Doanh nghiệp bảo hiểm có thể cho rằng thông tin đó có ảnh hưởng đến quyết định thẩm định. Hai bên có thể mất nhiều thời gian để bổ sung hồ sơ, giải trình, khiếu nại hoặc xử lý tranh chấp.

Những thông tin sức khỏe nào cần kê khai?

Khách hàng nên kê khai đầy đủ theo câu hỏi trong hồ sơ yêu cầu bảo hiểm. Một số nhóm thông tin thường cần lưu ý gồm:

• Bệnh đã từng được chẩn đoán.
• Các lần nằm viện, phẫu thuật, điều trị dài ngày.
• Thuốc đang sử dụng hoặc đã sử dụng theo chỉ định bác sĩ.
• Kết quả khám sức khỏe bất thường.
• Các chỉ số bất thường như huyết áp, đường huyết, men gan, mỡ máu.
• U, bướu, nang, hạch hoặc tổn thương cần theo dõi.
• Bệnh mạn tính như tiểu đường, cao huyết áp, tim mạch, viêm gan, thận, phổi.
• Tiền sử tai nạn, thương tật, phẫu thuật.
• Các lần được bác sĩ yêu cầu tái khám, theo dõi hoặc làm thêm xét nghiệm.

Có bệnh rồi có mua bảo hiểm được không?

Có bệnh không có nghĩa là chắc chắn không mua được bảo hiểm.

Tùy từng tình trạng sức khỏe, mức độ bệnh, thời gian điều trị, kết quả kiểm tra và quy định thẩm định của từng doanh nghiệp bảo hiểm, khách hàng có thể được chấp thuận theo nhiều cách khác nhau.

Có trường hợp được chấp thuận bình thường. Có trường hợp được chấp thuận nhưng tăng phí. Có trường hợp bị loại trừ một số bệnh hoặc bộ phận liên quan. Có trường hợp bị hoãn chờ thêm kết quả theo dõi. Cũng có trường hợp bị từ chối nếu rủi ro quá cao.

Điều quan trọng là khách hàng cần kê khai trung thực để doanh nghiệp bảo hiểm đánh giá đúng ngay từ đầu. Một hợp đồng được phát hành với thông tin minh bạch sẽ an toàn hơn nhiều so với một hợp đồng được phát hành nhanh nhưng tiềm ẩn nguy cơ tranh chấp.

Nếu đã lỡ kê khai thiếu thì phải làm sao?

Nếu khách hàng phát hiện mình đã kê khai thiếu hoặc sai thông tin sức khỏe, không nên im lặng.

Việc nên làm là liên hệ doanh nghiệp bảo hiểm hoặc tư vấn viên để hỏi cách bổ sung, điều chỉnh hoặc thông báo lại thông tin. Tùy từng thời điểm, tình trạng hợp đồng và quy định của doanh nghiệp bảo hiểm, hồ sơ có thể được xem xét lại.

Nếu hợp đồng vẫn đang trong thời gian cân nhắc, khách hàng càng nên kiểm tra kỹ toàn bộ hồ sơ, bảng câu hỏi sức khỏe, thông tin cá nhân, quyền lợi và điều khoản hợp đồng. Nếu có sai sót, cần yêu cầu xử lý sớm.

Điều quan trọng là không nên chờ đến khi xảy ra sự kiện bảo hiểm mới giải thích. Khi đó, việc xử lý sẽ phức tạp hơn rất nhiều.

Người tư vấn cần làm gì để giúp khách hàng kê khai đúng?

Người tư vấn bảo hiểm có vai trò rất quan trọng trong bước kê khai sức khỏe.

Một người tư vấn có trách nhiệm không nên hướng dẫn khách hàng bỏ qua bệnh sử, khai cho nhanh hoặc trả lời theo hướng “dễ được duyệt”. Làm như vậy có thể khiến hợp đồng phát hành nhanh hơn, nhưng lại đặt khách hàng vào rủi ro lớn về sau.

Một hợp đồng bảo hiểm tốt không phải là hợp đồng được phát hành bằng mọi giá, mà là hợp đồng có cơ sở thông tin rõ ràng, minh bạch và có khả năng bảo vệ khách hàng khi rủi ro thật sự xảy ra.

Trước khi ký hồ sơ bảo hiểm, khách hàng nên kiểm tra gì?

Trước khi ký hồ sơ yêu cầu bảo hiểm, khách hàng nên dành thời gian kiểm tra lại các nội dung sau:

• Thông tin cá nhân đã đúng chưa?
• Người được bảo hiểm đã đúng chưa?
• Các câu hỏi sức khỏe đã được đọc kỹ chưa?
• Có bệnh sử, kết quả khám hoặc lần điều trị nào chưa khai không?
• Có đang dùng thuốc hoặc theo dõi bệnh nào không?
• Có từng nằm viện, phẫu thuật hoặc được bác sĩ yêu cầu tái khám không?
• Người tư vấn có giải thích rõ hậu quả của việc kê khai sai không?
• Hồ sơ có nội dung nào mình chưa hiểu nhưng vẫn ký không?

Nếu có điểm chưa rõ, khách hàng nên hỏi lại ngay. Đừng ký chỉ vì vội, vì ngại hỏi hoặc vì tin rằng “không sao đâu”.

Kết luận

Kê khai sức khỏe sai khi mua bảo hiểm là một rủi ro rất lớn. Nó có thể khiến khách hàng bị từ chối chi trả, hợp đồng bị hủy bỏ, phát sinh tranh chấp hoặc làm mất đi ý nghĩa bảo vệ tài chính cho gia đình.

Bảo hiểm chỉ thật sự có giá trị khi hợp đồng được thiết lập trên nền tảng minh bạch và trung thực. Nếu có bệnh, hãy khai. Nếu không chắc có cần khai hay không, hãy hỏi và cung cấp thông tin. Đừng vì muốn hợp đồng được duyệt nhanh mà đánh đổi quyền lợi lâu dài.

Kê khai trung thực không làm khách hàng thiệt. Ngược lại, đó là cách tốt nhất để bảo vệ quyền lợi của chính mình và gia đình khi rủi ro xảy ra.