Giá trị tài khoản, giá trị hoàn lại và giá trị quỹ khác nhau thế nào?

Nếu hiểu nhầm, khách hàng rất dễ nghĩ rằng “đóng bao nhiêu thì trong hợp đồng còn bấy nhiêu”, hoặc “giá trị tài khoản là số tiền có thể rút về ngay”. Đây là một trong những nguyên nhân phổ biến dẫn đến tranh cãi khi hủy hợp đồng, rút tiền hoặc so sánh quyền lợi bảo hiểm.

1. Vì sao cần phân biệt ba khái niệm này?

Khi tham gia bảo hiểm nhân thọ, khách hàng không chỉ mua một khoản tích lũy. Hợp đồng bảo hiểm còn bao gồm nhiều yếu tố khác như quyền lợi bảo vệ tử vong, thương tật toàn bộ vĩnh viễn, bệnh hiểm nghèo nếu có, quyền lợi đáo hạn, quyền lợi thưởng, các khoản phí duy trì hợp đồng và phần tiền được tích lũy hoặc đầu tư.

Vì vậy, số tiền khách hàng đóng vào hợp đồng không tự động trở thành toàn bộ giá trị có thể rút ra. Sau khi đóng phí, hợp đồng sẽ phân bổ tiền theo quy định của sản phẩm.

2. Giá trị tài khoản là gì?

Giá trị tài khoản là giá trị được ghi nhận trong hợp đồng bảo hiểm sau khi phí bảo hiểm được phân bổ, cộng với kết quả tích lũy hoặc đầu tư, và trừ đi các khoản phí, khoản rút tiền, khoản nợ nếu có.

Nói dễ hiểu, đây là “số dư kinh tế” của hợp đồng tại một thời điểm nhất định, nhưng không đồng nghĩa với số tiền khách hàng chắc chắn nhận được nếu hủy hợp đồng ngay.

Tùy từng sản phẩm, giá trị tài khoản có thể bao gồm giá trị tài khoản cơ bản, giá trị tài khoản đóng thêm, giá trị tài khoản tích lũy, giá trị tài khoản đầu tư, giá trị thưởng được phân bổ nếu đủ điều kiện hoặc giá trị từ các quỹ liên kết đơn vị nếu là sản phẩm ILP.

3. Giá trị hoàn lại là gì?

Giá trị hoàn lại là số tiền khách hàng có thể nhận lại nếu chấm dứt hợp đồng trước hạn, sau khi trừ các khoản phí, khoản nợ hoặc điều chỉnh theo quy định của hợp đồng.

Giá trị hoàn lại thường được xác định dựa trên giá trị tài khoản, nhưng có thể bị giảm bởi phí chấm dứt hợp đồng trước hạn, khoản nợ phí bảo hiểm, khoản tạm ứng từ giá trị hợp đồng, lãi phát sinh từ khoản tạm ứng, khoản rút tiền trước đó hoặc các điều kiện khác trong quy tắc điều khoản.

Vì sao giá trị hoàn lại thường thấp trong những năm đầu?

Trong những năm đầu, hợp đồng thường phải khấu trừ nhiều khoản phí, đặc biệt là phí ban đầu, phí bảo hiểm rủi ro, phí quản lý hợp đồng, phí quản lý quỹ nếu có và phí chấm dứt hợp đồng trước hạn nếu hủy sớm.

Ngoài ra, trong giai đoạn đầu, hợp đồng chưa có đủ thời gian để tích lũy hoặc đầu tư tạo ra giá trị đáng kể. Vì vậy, nếu khách hàng hủy hợp đồng quá sớm, giá trị hoàn lại thường thấp, thậm chí có thể rất thấp so với tổng phí đã đóng.

4. Giá trị quỹ là gì?

Giá trị quỹ là khái niệm thường gặp trong bảo hiểm liên kết đơn vị. Đây là giá trị phần đầu tư của khách hàng trong các Quỹ liên kết đơn vị.

Trong bảo hiểm liên kết đơn vị, tiền được phân bổ vào các quỹ đầu tư. Khách hàng không chỉ có một con số “lãi suất”, mà sở hữu một số lượng đơn vị quỹ nhất định.

Tổng giá trị quỹ trong ví dụ trên là 29.500.000 đồng. Nếu giá đơn vị quỹ tăng, giá trị quỹ tăng. Nếu giá đơn vị quỹ giảm, giá trị quỹ giảm.

5. Bảng so sánh nhanh ba khái niệm

6. Mối quan hệ giữa ba khái niệm

Có thể hiểu theo thứ tự như sau: Giá trị quỹ là phần đầu tư trong quỹ. Giá trị tài khoản là giá trị được ghi nhận trong hợp đồng, có thể bao gồm giá trị quỹ và các phần tài khoản khác tùy sản phẩm. Giá trị hoàn lại là số tiền khách hàng nhận được nếu chấm dứt hợp đồng, thường được tính từ giá trị tài khoản sau khi trừ các khoản phí và nợ liên quan.

7. Khác biệt trong bảo hiểm liên kết chung và liên kết đơn vị

Với bảo hiểm liên kết chung

Trong bảo hiểm liên kết chung, khách hàng thường không trực tiếp chọn từng quỹ đầu tư. Công ty bảo hiểm quản lý Quỹ liên kết chung và công bố lãi suất định kỳ. Giá trị tài khoản của hợp đồng được tích lũy theo lãi suất công bố, sau khi trừ các khoản phí.

Với bảo hiểm liên kết đơn vị

Trong bảo hiểm liên kết đơn vị, khách hàng được lựa chọn quỹ. Giá trị tài khoản phụ thuộc vào số lượng đơn vị quỹ và giá đơn vị quỹ. Do đó, khách hàng cần quan tâm đến quỹ đang đầu tư, số lượng đơn vị quỹ, giá đơn vị quỹ, giá trị quỹ, tỷ lệ phân bổ, mức độ rủi ro và phí quản lý quỹ.

8. Những hiểu nhầm thường gặp

9. Khi đọc bảng minh họa, cần xem những dòng nào?

• Phí bảo hiểm cơ bản.
• Phí bảo hiểm đóng thêm nếu có.
• Giá trị tài khoản dự kiến.
• Giá trị hoàn lại dự kiến.
• Quyền lợi tử vong.
• Quyền lợi thương tật toàn bộ vĩnh viễn.
• Quyền lợi đáo hạn.
• Các khoản thưởng.
• Phí chấm dứt hợp đồng trước hạn.
• Các loại phí bị khấu trừ.
• Lãi suất minh họa hoặc tỷ suất đầu tư minh họa.

10. Khi nào cần đặc biệt chú ý đến giá trị hoàn lại?

Khách hàng cần xem kỹ giá trị hoàn lại khi đang cân nhắc hủy hợp đồng, muốn rút tiền, muốn giảm phí đóng, muốn tạm ngưng đóng phí, hợp đồng có nguy cơ mất hiệu lực, đã đóng vài năm nhưng thấy giá trị hoàn lại thấp hoặc muốn chuyển từ sản phẩm cũ sang sản phẩm mới.

Trong các trường hợp này, không nên chỉ nghe tư vấn miệng. Khách hàng cần yêu cầu bảng minh họa, bảng giá trị hoàn lại hoặc xác nhận chính thức từ công ty bảo hiểm tại thời điểm xem xét.

11. Ví dụ tổng hợp dễ hiểu

Giả sử khách hàng tham gia hợp đồng bảo hiểm liên kết đơn vị và đã đóng tổng cộng 100 triệu đồng. Tại một thời điểm, hợp đồng có thông tin như sau:

Trong ví dụ này, khách hàng đã đóng 100 triệu đồng, phần đầu tư trong quỹ hiện có 68 triệu đồng, giá trị tài khoản hợp đồng là 70 triệu đồng. Nếu hủy hợp đồng lúc này, sau khi trừ phí chấm dứt 8 triệu đồng, giá trị hoàn lại là 62 triệu đồng.

12. Cách giải thích ngắn gọn cho khách hàng

13. Kết luận

Giá trị tài khoản, giá trị hoàn lại và giá trị quỹ là ba khái niệm rất quan trọng trong bảo hiểm nhân thọ, đặc biệt với các sản phẩm liên kết chung và liên kết đơn vị.

Ba khái niệm này có liên quan nhưng không giống nhau. Việc hiểu đúng sẽ giúp khách hàng tránh kỳ vọng sai, tránh so sánh sai và đưa ra quyết định hợp lý hơn khi tham gia, duy trì, rút tiền hoặc chấm dứt hợp đồng bảo hiểm.

Một hợp đồng bảo hiểm nên được nhìn theo đúng bản chất: vừa có phần bảo vệ, vừa có phần tích lũy hoặc đầu tư. Nếu chỉ nhìn vào số tiền hoàn lại trong ngắn hạn, khách hàng có thể bỏ qua giá trị quan trọng nhất của bảo hiểm: bảo vệ tài chính trước những rủi ro lớn.