Nội dung chính

Bài viết này tổng hợp các diễn biến mới nhất của thị trường bảo hiểm nhân thọ trong năm 2026, đồng thời đưa ra góc nhìn thực tế để khách hàng hiểu đúng hơn trước khi tham gia, duy trì hoặc điều chỉnh hợp đồng bảo hiểm.

1. Thị trường bảo hiểm đang phục hồi, nhưng bảo hiểm nhân thọ vẫn còn giảm

Theo thông tin tại họp báo Bộ Tài chính được Báo Nhân Dân đăng tải, trong 6 tháng đầu năm 2026, tổng doanh thu toàn thị trường bảo hiểm ước tăng khoảng 2% so với cùng kỳ. Trong đó, bảo hiểm phi nhân thọ tăng trên 12%, còn bảo hiểm nhân thọ vẫn giảm khoảng 4%.

Điều này cho thấy thị trường bảo hiểm nói chung đã có tín hiệu hồi phục, nhưng riêng bảo hiểm nhân thọ vẫn chưa trở lại quỹ đạo tăng trưởng mạnh như giai đoạn trước. Nguyên nhân chính không chỉ nằm ở sức mua, mà còn đến từ sự thận trọng của khách hàng sau các vấn đề về tư vấn, minh bạch sản phẩm và kỳ vọng lợi nhuận trong những năm trước.

2. Doanh thu khai thác mới vẫn giảm, thị phần nhóm dẫn đầu biến động

Số liệu từ Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam được VnBusiness dẫn lại cho biết, trong 4 tháng đầu năm 2026, tổng doanh thu phí bảo hiểm khai thác mới của thị trường nhân thọ ước đạt 6.653 tỷ đồng, giảm 11,5% so với cùng kỳ năm trước.

Số lượng hợp đồng khai thác mới sản phẩm chính đạt khoảng 348.010 hợp đồng, giảm hơn 22%. Điều này phản ánh việc bán hợp đồng mới vẫn còn khó, đặc biệt trong bối cảnh khách hàng ngày càng cân nhắc kỹ hơn về quyền lợi, chi phí, thời hạn đóng phí và khả năng duy trì hợp đồng.

3. Bancassurance tái cấu trúc: không còn đi theo mô hình cũ

Bancassurance từng là kênh tăng trưởng rất mạnh của bảo hiểm nhân thọ, nhưng cũng là nơi phát sinh nhiều tranh luận về chất lượng tư vấn và sự nhầm lẫn giữa sản phẩm bảo hiểm với sản phẩm tiết kiệm hoặc đầu tư. Giai đoạn 2025–2026, kênh này đang có dấu hiệu tái cấu trúc theo hướng chọn lọc hơn.

Thời báo Ngân hàng ghi nhận ABBank có doanh số kinh doanh bảo hiểm quý I/2026 tăng gấp 10 lần so với cùng kỳ, sau quá trình tái cấu trúc hoạt động bancassurance, bao gồm việc chấm dứt hợp tác độc quyền với FWD trước đó và chuyển sang hợp tác với Dai-ichi Life Việt Nam.

Xu hướng mới không phải là loại bỏ bancassurance, mà là tái cấu trúc cách làm: minh bạch hơn, kiểm soát tư vấn chặt hơn, tách bạch giữa tiền gửi, đầu tư và bảo hiểm, đồng thời tăng trách nhiệm giải thích trước khi khách hàng ký hợp đồng.

4. Chi trả quyền lợi tăng mạnh: thước đo quan trọng để khôi phục niềm tin

Trong bối cảnh khai thác mới còn giảm, một điểm tích cực là hoạt động chi trả quyền lợi bảo hiểm tăng mạnh. Số liệu được nhiều nguồn dẫn lại cho thấy, trong 4 tháng đầu năm 2026, các doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ đã chi trả khoảng 21.738 tỷ đồng quyền lợi bảo hiểm cho khách hàng, tăng khoảng 20,3% so với cùng kỳ.

Đây là thông tin quan trọng vì giá trị thực tế của bảo hiểm nhân thọ không chỉ nằm ở lúc tư vấn hay ký hợp đồng, mà nằm ở thời điểm rủi ro xảy ra: doanh nghiệp có thực hiện cam kết không, hồ sơ có được xử lý minh bạch không, người thụ hưởng có nhận được quyền lợi đúng quy định không.

5. Doanh nghiệp uy tín và sản phẩm mới: thị trường vẫn còn chuyển động

Vietnam Report công bố Top 10 công ty bảo hiểm uy tín năm 2026, trong đó nhóm bảo hiểm nhân thọ tiếp tục có sự hiện diện của các thương hiệu lớn như Bảo Việt Life, Prudential, AIA, Manulife, Dai-ichi Life và nhiều doanh nghiệp có vốn nước ngoài khác.

Về sản phẩm, Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam ghi nhận FWD Việt Nam ra mắt sản phẩm bảo hiểm liên kết đơn vị mới “FWD Đầu tư đón đầu” trong tháng 4/2026. Sản phẩm này tiếp tục cho thấy xu hướng các doanh nghiệp vẫn phát triển dòng sản phẩm kết hợp giữa bảo vệ tài chính và đầu tư dài hạn.

6. Khách hàng nên hiểu gì từ giai đoạn này?

Với khách hàng, giai đoạn 2026 là thời điểm cần nhìn bảo hiểm nhân thọ một cách thực tế hơn. Bảo hiểm không nên được mua vì cảm xúc, vì lời hứa lợi nhuận hoặc vì so sánh ngắn hạn với gửi tiết kiệm. Bảo hiểm cần được xem là một công cụ bảo vệ tài chính dài hạn, có vai trò bù đắp rủi ro tử vong, thương tật, bệnh nghiêm trọng, viện phí hoặc mất thu nhập tùy theo sản phẩm.

• Đọc kỹ quyền lợi chính, quyền lợi bổ trợ, thời hạn bảo hiểm và thời hạn đóng phí.
• Hiểu rõ phí ban đầu, phí rủi ro, phí quản lý hợp đồng, phí quản lý quỹ nếu là sản phẩm liên kết đầu tư.
• Không so sánh bảo hiểm nhân thọ với gửi tiết kiệm ngắn hạn vì bản chất hai công cụ khác nhau.
• Kê khai sức khỏe trung thực, đầy đủ và lưu lại chứng từ y tế quan trọng.
• Không ký hợp đồng nếu chưa hiểu giá trị hoàn lại, điều khoản loại trừ và hậu quả khi dừng đóng phí sớm.
• Ưu tiên hợp đồng phù hợp ngân sách dài hạn hơn là hợp đồng có minh họa quyền lợi quá cao nhưng khó duy trì.

7. Nhận định dành cho tư vấn viên và tổ chức phân phối

Với tư vấn viên và tổ chức phân phối, thị trường 2026 đặt ra yêu cầu mới: không thể bán bằng khẩu hiệu chung chung. Khách hàng ngày càng hiểu biết hơn, kiểm tra thông tin nhiều hơn và đặt câu hỏi sâu hơn về phí, quyền lợi, loại trừ, hoàn lại, rủi ro đầu tư và trách nhiệm chi trả.

Nếu trước đây tăng trưởng đến từ mở rộng lực lượng bán hàng, thì giai đoạn tới tăng trưởng bền vững sẽ đến từ chất lượng tư vấn, chăm sóc sau bán, tỷ lệ duy trì hợp đồng và khả năng xử lý quyền lợi minh bạch.

Kết luận

Bảo hiểm nhân thọ năm 2026 đang trong giai đoạn phục hồi chậm và tái cấu trúc. Doanh thu khai thác mới vẫn giảm, số lượng hợp đồng mới còn chịu áp lực, nhưng chi trả quyền lợi tăng mạnh và thị trường vẫn có những điểm sáng từ doanh nghiệp mới, sản phẩm mới và kênh phân phối số.

Điều quan trọng nhất là niềm tin khách hàng đã trở thành yếu tố sống còn. Muốn thị trường phát triển bền vững, bảo hiểm nhân thọ phải quay về đúng bản chất: bảo vệ tài chính dài hạn, tư vấn minh bạch, hợp đồng đúng nhu cầu và thực hiện cam kết khi rủi ro xảy ra.