Bảo hiểm sức khỏe khác gì bảo hiểm y tế?

Bảo hiểm y tế và bảo hiểm sức khỏe đều hỗ trợ chi phí khám chữa bệnh, nhưng bản chất, phạm vi quyền lợi, cách chi trả, nơi sử dụng và mục tiêu bảo vệ rất khác nhau. Hiểu đúng sự khác biệt giúp mỗi người biết khi nào chỉ cần bảo hiểm y tế, khi nào nên mua thêm bảo hiểm sức khỏe.

Vì sao nhiều người nhầm lẫn giữa bảo hiểm sức khỏe và bảo hiểm y tế?

Khi nói đến chi phí khám chữa bệnh, nhiều người thường nghĩ ngay đến bảo hiểm y tế. Đây là loại bảo hiểm rất quen thuộc với người dân Việt Nam, được sử dụng tại các bệnh viện, phòng khám trong hệ thống khám chữa bệnh bảo hiểm y tế.

Tuy nhiên, bên cạnh bảo hiểm y tế, trên thị trường còn có một nhóm sản phẩm khác gọi là bảo hiểm sức khỏe. Nhiều người nghe tên khá giống nhau nên dễ hiểu lầm rằng hai loại này là một, hoặc đã có bảo hiểm y tế thì không cần thêm bảo hiểm sức khỏe.

Thực tế, bảo hiểm y tế và bảo hiểm sức khỏe có cùng mục tiêu chung là hỗ trợ người bệnh khi phát sinh chi phí y tế, nhưng cách vận hành rất khác nhau.

Bảo hiểm y tế là gì?

Bảo hiểm y tế là hình thức bảo hiểm phục vụ mục tiêu chăm sóc sức khỏe cộng đồng, chia sẻ rủi ro giữa những người tham gia. Người tham gia đóng bảo hiểm y tế theo quy định, khi đi khám chữa bệnh đúng điều kiện sẽ được quỹ bảo hiểm y tế thanh toán chi phí trong phạm vi được hưởng.

Có thể hiểu đơn giản, bảo hiểm y tế là nền tảng bảo vệ sức khỏe cơ bản cho người dân. Đây là lớp bảo vệ rất quan trọng, đặc biệt khi người bệnh phải khám chữa bệnh tại bệnh viện công, điều trị nội trú, phẫu thuật hoặc điều trị dài ngày.

Bảo hiểm y tế có ưu điểm lớn là mức phí tham gia tương đối thấp so với giá trị hỗ trợ có thể nhận được khi điều trị. Đối với nhiều nhóm đối tượng, Nhà nước hoặc đơn vị sử dụng lao động có thể hỗ trợ hoặc cùng đóng bảo hiểm y tế theo quy định.

Tuy nhiên, quyền lợi bảo hiểm y tế được chi trả theo quy định pháp luật, danh mục, mức hưởng, tuyến khám chữa bệnh, thủ tục và phạm vi thanh toán cụ thể. Người bệnh không thể tự thiết kế quyền lợi theo nhu cầu cá nhân như bảo hiểm thương mại.

Bảo hiểm sức khỏe là gì?

Bảo hiểm sức khỏe là sản phẩm bảo hiểm thương mại, được doanh nghiệp bảo hiểm thiết kế để chi trả hoặc hỗ trợ chi phí khi người được bảo hiểm gặp rủi ro về sức khỏe như ốm đau, bệnh tật, tai nạn, nằm viện, phẫu thuật hoặc cần chăm sóc y tế.

Tùy sản phẩm, bảo hiểm sức khỏe có thể bao gồm các quyền lợi như:

• Chi phí điều trị nội trú.
• Chi phí phẫu thuật.
• Chi phí trước và sau khi nằm viện.
• Chi phí điều trị ngoại trú.
• Chi phí cấp cứu hoặc xe cứu thương.
• Quyền lợi thai sản, nha khoa hoặc chăm sóc sức khỏe định kỳ.
• Quyền lợi bảo lãnh viện phí.
• Quyền lợi điều trị tại bệnh viện tư nhân hoặc quốc tế.

Điểm khác biệt quan trọng là bảo hiểm sức khỏe thường có nhiều gói, nhiều hạn mức và nhiều lựa chọn. Khách hàng có thể chọn gói cơ bản, gói nâng cao hoặc gói cao cấp tùy nhu cầu và khả năng tài chính.

Khác biệt lớn nhất giữa bảo hiểm sức khỏe và bảo hiểm y tế

Sự khác biệt lớn nhất nằm ở bản chất.

Bảo hiểm y tế là chính sách an sinh xã hội, được vận hành theo quy định của Nhà nước, hướng đến mục tiêu chăm sóc sức khỏe cộng đồng và chia sẻ rủi ro trong toàn xã hội.

Bảo hiểm sức khỏe là sản phẩm bảo hiểm thương mại, vận hành theo hợp đồng giữa khách hàng và doanh nghiệp bảo hiểm. Quyền lợi, phí đóng, điều kiện chi trả, thời gian chờ, loại trừ và hạn mức đều được quy định trong hợp đồng bảo hiểm.

Bảo hiểm y tế có những ưu điểm gì?

Bảo hiểm y tế là lớp bảo vệ rất quan trọng và gần như nên có với mọi người.

Ưu điểm đầu tiên là chi phí tham gia hợp lý. Với một mức đóng không quá lớn, người tham gia có thể được hỗ trợ chi phí khám chữa bệnh khi cần.

Ưu điểm thứ hai là tính phổ cập. Bảo hiểm y tế hướng đến mục tiêu bảo vệ sức khỏe cho toàn dân, đặc biệt hữu ích với người cao tuổi, người có bệnh mạn tính, người có thu nhập trung bình hoặc thấp, học sinh, sinh viên và người lao động.

Ưu điểm thứ ba là giá trị lớn trong những ca điều trị dài ngày. Khi người bệnh phải nằm viện, phẫu thuật, điều trị bệnh mạn tính hoặc bệnh nặng trong hệ thống y tế phù hợp, bảo hiểm y tế có thể giúp giảm đáng kể gánh nặng tài chính.

Bảo hiểm y tế có giới hạn gì?

Bảo hiểm y tế rất quan trọng, nhưng không phải lúc nào cũng đáp ứng toàn bộ mong muốn điều trị của người bệnh.

• Bảo hiểm y tế có phạm vi thanh toán theo quy định, không phải mọi loại thuốc, vật tư, kỹ thuật hoặc dịch vụ đều được chi trả.
• Người bệnh có thể phải đồng chi trả hoặc tự thanh toán phần ngoài phạm vi bảo hiểm y tế.
• Trải nghiệm điều trị có thể phụ thuộc vào bệnh viện, tuyến khám chữa bệnh, quy trình và số lượng bệnh nhân.
• Nếu muốn điều trị tại bệnh viện tư nhân, bệnh viện quốc tế, phòng dịch vụ hoặc sử dụng dịch vụ cao cấp, bảo hiểm y tế có thể không đáp ứng toàn bộ kỳ vọng.

Chính vì những giới hạn này, nhiều người chọn mua thêm bảo hiểm sức khỏe để có thêm lựa chọn.

Bảo hiểm sức khỏe có những ưu điểm gì?

Bảo hiểm sức khỏe giúp khách hàng chủ động hơn khi điều trị.

• Mở rộng lựa chọn bệnh viện, bao gồm bệnh viện tư nhân hoặc quốc tế tùy gói.
• Giảm áp lực chi phí ngoài phạm vi bảo hiểm y tế.
• Có thể có bảo lãnh viện phí, giúp khách hàng không phải tự thanh toán toàn bộ trước.
• Có thể bổ sung quyền lợi ngoại trú, nha khoa, thai sản hoặc chăm sóc sức khỏe định kỳ.
• Giúp bảo vệ dòng tiền cá nhân và hạn chế việc một lần nằm viện làm đảo lộn kế hoạch tài chính.

Bảo hiểm sức khỏe có giới hạn gì?

Bảo hiểm sức khỏe không phải là “tấm vé chi trả mọi chi phí y tế”. Mỗi gói đều có điều kiện riêng và khách hàng cần đọc kỹ trước khi tham gia.

• Mỗi gói đều có hạn mức theo năm, theo bệnh, theo ngày nằm viện hoặc theo từng quyền lợi.
• Thường có thời gian chờ đối với một số bệnh hoặc quyền lợi nhất định.
• Có điều khoản loại trừ, ví dụ bệnh có sẵn không được chấp thuận, điều trị không cần thiết về mặt y khoa hoặc các trường hợp không thuộc phạm vi bảo hiểm.
• Phí bảo hiểm sức khỏe thường tăng theo độ tuổi hoặc thay đổi theo chính sách sản phẩm.
• Không phải ai cũng mua được nếu tình trạng sức khỏe đã có rủi ro cao.

Có bảo hiểm y tế rồi có cần mua thêm bảo hiểm sức khỏe không?

Câu trả lời phụ thuộc vào nhu cầu, khả năng tài chính và kỳ vọng điều trị của từng người.

Nếu bạn chỉ muốn có lớp bảo vệ y tế cơ bản, chủ yếu khám chữa bệnh tại bệnh viện công, không có nhu cầu phòng dịch vụ, bệnh viện tư nhân hoặc quốc tế, bảo hiểm y tế có thể là nền tảng rất quan trọng.

Nhưng nếu bạn muốn chủ động hơn, muốn có thêm lựa chọn bệnh viện, muốn giảm thời gian chờ đợi, muốn sử dụng phòng dịch vụ, muốn được bảo lãnh viện phí hoặc muốn giảm áp lực tài chính khi điều trị tại các cơ sở y tế có chi phí cao, bảo hiểm sức khỏe là lựa chọn nên cân nhắc.

Có nên bỏ bảo hiểm y tế nếu đã mua bảo hiểm sức khỏe?

Không nên.

Bảo hiểm y tế và bảo hiểm sức khỏe nên được xem là hai lớp bảo vệ bổ sung cho nhau, không phải thay thế hoàn toàn cho nhau.

Bảo hiểm y tế là lớp nền, chi phí hợp lý, có tính an sinh xã hội và rất hữu ích trong nhiều tình huống điều trị dài ngày hoặc bệnh mạn tính.

Bảo hiểm sức khỏe là lớp bổ sung, giúp tăng lựa chọn bệnh viện, tăng trải nghiệm điều trị và hỗ trợ thêm chi phí trong phạm vi hợp đồng.

Nên ưu tiên loại nào trước?

Nếu phải chọn thứ tự ưu tiên, bảo hiểm y tế nên là lớp đầu tiên cần có.

Lý do là bảo hiểm y tế có chi phí hợp lý, phạm vi xã hội rộng và phù hợp với hầu hết người dân. Đây là nền tảng chăm sóc sức khỏe cơ bản.

Sau khi đã có bảo hiểm y tế, khách hàng có thể cân nhắc thêm bảo hiểm sức khỏe thương mại nếu có điều kiện tài chính.

Khi chọn bảo hiểm sức khỏe, cần xem kỹ điều gì?

1. Hạn mức nội trú

Đây thường là quyền lợi quan trọng nhất. Cần xem hạn mức điều trị nội trú mỗi năm là bao nhiêu, chi trả theo thực tế hay theo giới hạn từng hạng mục.

2. Tiền phòng mỗi ngày

Nhiều gói quy định mức tiền phòng tối đa mỗi ngày. Nếu chọn bệnh viện có phòng cao hơn hạn mức, khách hàng phải tự trả phần chênh lệch.

3. Quyền lợi phẫu thuật

Cần xem phẫu thuật được chi trả theo thực tế, theo tỷ lệ, theo bảng phân loại hay theo hạn mức riêng.

4. Điều trị trước và sau nằm viện

Một số chi phí xét nghiệm, tái khám, thuốc men trước và sau khi nằm viện có thể được chi trả nếu nằm trong khoảng thời gian quy định.

5. Ngoại trú

Nếu thường xuyên khám bệnh, lấy thuốc, xét nghiệm hoặc điều trị không nằm viện, quyền lợi ngoại trú rất quan trọng. Tuy nhiên, quyền lợi này thường làm phí tăng lên.

6. Bảo lãnh viện phí

Cần xem danh sách bệnh viện bảo lãnh, điều kiện bảo lãnh, trường hợp nào phải tự thanh toán trước, thời gian xử lý bảo lãnh và hồ sơ cần cung cấp.

7. Thời gian chờ

Cần xem từng quyền lợi có thời gian chờ bao lâu. Đừng nghĩ hợp đồng vừa có hiệu lực là mọi bệnh đều được chi trả ngay.

8. Bệnh có sẵn

Đây là phần rất quan trọng. Cần hiểu bệnh có sẵn được định nghĩa thế nào, có được bảo hiểm không, có bị loại trừ không và sau bao lâu có thể được xem xét.

9. Điều khoản loại trừ

Cần đọc kỹ các trường hợp không chi trả. Đây là phần dễ bị bỏ qua nhưng lại quyết định rất nhiều khi yêu cầu bồi thường.

10. Quy định tái tục

Bảo hiểm sức khỏe thường là sản phẩm ngắn hạn, tái tục theo năm hoặc theo quy định hợp đồng. Cần hiểu doanh nghiệp bảo hiểm có cam kết tái tục không, phí năm sau có thể thay đổi không và điều kiện tái tục là gì.

Nên kết hợp bảo hiểm y tế và bảo hiểm sức khỏe như thế nào?

Một cách kết hợp hợp lý là dùng bảo hiểm y tế làm nền tảng, bảo hiểm sức khỏe làm phần bổ sung.

Với những bệnh thông thường, khám định kỳ hoặc điều trị tại bệnh viện công, bảo hiểm y tế có thể giúp giảm chi phí đáng kể.

Khi cần điều trị tại bệnh viện tư, phòng dịch vụ, phẫu thuật theo lịch chủ động hoặc muốn trải nghiệm y tế thuận tiện hơn, bảo hiểm sức khỏe có thể phát huy giá trị.

Trong một số trường hợp, người bệnh có thể sử dụng bảo hiểm y tế trước, sau đó phần còn lại nếu thuộc phạm vi hợp đồng có thể tiếp tục yêu cầu bảo hiểm sức khỏe xem xét chi trả. Tuy nhiên, việc phối hợp chi trả này phụ thuộc vào quy định từng sản phẩm, hóa đơn chứng từ, bảng kê chi phí và chính sách của doanh nghiệp bảo hiểm.

Những hiểu lầm thường gặp

Hiểu lầm 1: Có bảo hiểm y tế rồi thì không cần bảo hiểm sức khỏe

Bảo hiểm y tế rất quan trọng, nhưng có thể chưa đủ nếu khách hàng muốn điều trị dịch vụ, bệnh viện tư, phòng tốt hơn hoặc giảm các khoản chi phí ngoài phạm vi thanh toán.

Hiểu lầm 2: Có bảo hiểm sức khỏe thì không cần bảo hiểm y tế

Không nên bỏ bảo hiểm y tế. Bảo hiểm y tế là lớp bảo vệ nền tảng, chi phí hợp lý và có giá trị xã hội lớn.

Hiểu lầm 3: Bảo hiểm sức khỏe chi trả mọi chi phí

Không đúng. Bảo hiểm sức khỏe chi trả theo hợp đồng, có hạn mức, thời gian chờ, điều kiện chi trả và loại trừ.

Hiểu lầm 4: Bệnh có sẵn vẫn được chi trả bình thường

Không phải lúc nào cũng vậy. Bệnh có sẵn thường là vấn đề thẩm định quan trọng và có thể bị loại trừ, trì hoãn hoặc từ chối tùy sản phẩm.

Hiểu lầm 5: Cứ mua gói cao nhất là tốt nhất

Gói cao chưa chắc phù hợp nếu phí quá sức hoặc quyền lợi không đúng nhu cầu. Gói tốt là gói phù hợp với khả năng tài chính, thói quen khám chữa bệnh và mức độ rủi ro của gia đình.

Kết luận

Bảo hiểm y tế và bảo hiểm sức khỏe đều có vai trò quan trọng trong kế hoạch chăm sóc sức khỏe, nhưng không giống nhau.

Bảo hiểm y tế là lớp bảo vệ nền tảng, có tính an sinh xã hội, giúp người dân giảm chi phí khám chữa bệnh theo quy định. Đây là loại bảo hiểm nên có với mọi người.

Bảo hiểm sức khỏe là lớp bảo vệ bổ sung, giúp mở rộng lựa chọn bệnh viện, tăng trải nghiệm điều trị, hỗ trợ chi phí ngoài phạm vi bảo hiểm y tế và giúp gia đình chủ động hơn trước các rủi ro y tế.

Không nên đặt câu hỏi “nên chọn bảo hiểm y tế hay bảo hiểm sức khỏe” theo kiểu chỉ chọn một trong hai. Câu hỏi đúng hơn là: đã có bảo hiểm y tế chưa, nhu cầu điều trị của mình ở mức nào, tài chính có cho phép mua thêm bảo hiểm sức khỏe không và gói nào phù hợp nhất?

Một kế hoạch tốt thường bắt đầu từ bảo hiểm y tế, sau đó bổ sung bảo hiểm sức khỏe nếu cần, rồi tiếp tục xây dựng các lớp bảo vệ khác như bệnh hiểm nghèo, bảo hiểm nhân thọ hoặc bảo vệ thu nhập cho người trụ cột.

Hiểu đúng sự khác biệt sẽ giúp khách hàng không mua thừa, không mua thiếu và không kỳ vọng sai vào bất kỳ loại bảo hiểm nào.